Şu gün paýtagtymyzdaky Söwda-senagat edarasynda Türkiýe Respublikasynyň eksport harytlarynyň nobatdaky sergisi dabaraly ýagdaýda açyldy. Her ýyl doganlyk ýurduň öňdebaryjy önüm öndürijilerini bir ýere jemleýän bu giň möçberli ykdysady forum iki döwletiň strategik hyzmatdaşlygynyň mizemezdigini ýene bir gezek tassyklady.

Gahryman Arkadagymyzyň başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda durmuşa geçirilýän “Açyk gapylar” syýasaty esasynda Türkmenistan dünýä ýurtlary, şol sanda Türkiýe Respublikasy bilen gatnaşyklary yzygiderli ösdürýär. Türkmenistan bilen Türkiýäniň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlyk strategik häsiýete eýe bolup, ol iki halkyň taryhy we medeni umumylyklaryna esaslanýar. Türkiýe ýurdumyzyň iri söwda hyzmatdaşlarynyň biridir, türk kompaniýalary bolsa Türkmenistanda giň möçberli infrastruktura taslamalaryny durmuşa geçirmekde öňdebaryjy orunlary eýeleýärler. Iki ýurduň Baştutanlarynyň arasyndaky netijeli syýasy dialog bu gatnaşyklary hil taýdan täze derejä çykarmaga kuwwatly itergi berýär. Häzirki wagtda hyzmatdaşlyk dokma senagatyndan başlap, oba hojalygy, gurluşyk, ýokary tehnologiýalar ýaly ugurlaryň giň toplumyny öz içine alýar. Özara haryt dolanyşygynyň ýylsaýyn artmagy bilelikdäki hereketleriň üstünlikli ösdürilýändigine şaýatlyk edýär.

...Serginiň açylyş dabarasyna ýurdumyzyň Hökümet agzalary, ministrlikleriň we pudaklaýyn dolandyryş edaralarynyň, Türkmenistandaky daşary ýurtlaryň diplomatik wekilhanalarynyň ýolbaşçylary hem-de wekilleri, köp sanly telekeçiler, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň wekilleri gatnaşdylar. Açylyş dabarasynda hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň sergä gatnaşyjylara iberen Gutlagy okaldy. Döwlet Baştutanymyz öz Gutlagynda häzirki wagtda Türkiýe Respublikasynyň ýurdumyzyň iri söwda-ykdysady hyzmatdaşlarynyň biri bolup durýandygyny belläp, Türkiýäniň kompaniýalarynyň türkmen hyzmatdaşlary bilen ysnyşykly iş alyp barmak bilen, ykdysadyýetiň dürli pudaklarynda bilelikdäki birnäçe taslamalary üstünlikli amala aşyrýandyklaryny, işewürlik ulgamynda netijeli hyzmatdaşlygy giňeldýändiklerini nygtaýar. “Şu gün öz işine başlaýan sergide hem türk kompaniýalarynyň oba hojalyk, azyk senagaty, gurluşyk, senagat enjamlarynyň önümçiligi, energetika, himiýa senagaty, lukmançylyk, bilim we ylym ýaly ugurlarda gazanan sepgitleri, öňdebaryjy tejribeleri, innowasion başlangyçlary hem-de işläp taýýarlamalary giňden görkeziler. Sergä gatnaşyjylaryň arasynda Türkmenistanda iş alyp barýan hyzmatdaşlarymyz bilen bir hatarda, öz önümleri bilen ilkinji gezek gatnaşýan kompaniýalar hem bar. Munuň özi iki dostlukly döwletiň işewürleriniň uzak möhletleýin, özara bähbitli hyzmatdaşlyga uly gyzyklanma bildirýändiklerini ýene-de bir gezek aýdyň görkezýär” diýip, hormatly Prezidentimiz Gutlagynda belledi. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň Gutlagy bu çärä aýratyn dereje berdi.

Dabarada Türkiýe Respublikasynyň söwda ministri Ömer Bolat çykyş edip, sergini geçirmäge döredilen ajaýyp şertler hem-de türk wekiliýetine bildirilen myhmansöýerlik üçin türkmen tarapyna tüýs ýürekden hoşallygyny beýan etdi.

Şu gezekki gözden geçiriliş ýokary döwlet derejesinde ozal gazanylan ylalaşyklaryň üstünlikli durmuşa geçirilýändiginiň aýdyň güwäsine öwrüldi. Häzirki wagtda ýurtlarymyzyň arasyndaky syýasy dialog ýokary derejä eýedir we ol yzygiderli ösdürilýär. Bu bolsa şeýle duşuşyklaryň hem-de çäreleriň yzygiderli geçirilmeginde öz beýanyny tapýar. Sergi köpdürlüligi bilen bu ýere gelenlerde uly gyzyklanma döredýär. Söwda-senagat edarasynyň giň zalynda Türkiýäniň senagat mümkinçilikleri bilen tanyşdyrýan 100-den gowrak kompaniýa öz diwarlyklaryny ýaýbaňlandyrdy. Şolaryň hatarynda çalt depginler bilen ösýän kiçi we orta telekeçiligiň wekilleri, ägirt uly senagat kärhanalary bar. Senagat, maşyn gurluşygy ulgamyna ýöriteleşen kompaniýalaryň diwarlyklary myhmanlaryň aýratyn ünsüni çekýär. Türkiýeli önüm öndürijiler önümçilik kuwwatlyklaryny döwrebaplaşdyrmak üçin niýetlenen enjamlaryň we tehnologik ulgamlaryň iň täze görnüşlerini tanyşdyrýarlar. Ýurdumyzy senagatlaşdyrmak boýunça milli maksatnamalary durmuşa geçirmek bilen baglylykda, bu ugur uly gyzyklanma döredýär.

Bu ýerde gurluşyk pudagy üçin niýetlenen tehnologiýalara giň orun berlipdir. Mälim bolşy ýaly, türk kompaniýalary köp ýyllaryň dowamynda ýurdumyzda şähergurluşyk maksatnamasyny amala aşyrmaga işjeň gatnaşýarlar. Diwarlyklarda döwrebap gurluşyk-bezeg serişdeleri we “akylly” şäherler üçin innowasion çözgütler görkezilýär.

Gurluşyk pudagy Türkmenistan bilen Türkiýäniň arasyndaky ykdysady hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarynyň biridir. Köp ýyllaryň dowamynda türk gurluşyk kompaniýalary ýurdumyzda döwrebap önümçilik klasterleriniň gurluşygyndan başlap, paýtagtymyzyň özboluşly binagärlik keşbini döretmäge çenli iri taslamalary durmuşa geçirmäge gatnaşyp gelýärler. Olar öz taslamalarynda halkara standartlary, seýsmiki durnukly tehnologiýalary, innowasion serişdeleri ulanýarlar.

Ekspozisiýada energetika pudagyna-da orun berlipdir. Ählumumy “ýaşyl” ykdysadyýete geçiş döwründe türkiýeli hyzmatdaşlar energiýa serişdelerini tygşytlamak we gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini ulanmak ulgamynda täzeçil çözgütleri teklip edýärler. Bu bolsa türkmen hünärmenlerinde uly gyzyklanma döredýär. Şeýle hem doganlyk ýurduň oba hojalyk toplumynda ýeten sepgitleri giňden tanyşdyrylýar.

Ýyladyşhanalary dolandyrmagyň awtomatlaşdyrylan ulgamlary we damjalaýyn suwaryş üçin enjamlar sergä gelenleriň ünsüni çekýär. Bu tehnologiýalar suw serişdelerinden rejeli peýdalanmak, hasyllylygy ýokarlandyrmak boýunça maksatlary gazanmakda möhümdir. Däp bolşy ýaly, Türkiýäniň azyk senagatyna degişli düzümleri dürli görnüşli önümleri bilen tanyşdyrýar. Şolaryň hatarynda diňe bir taýýar önümler bolman, eýsem, azyk önümleriniň terligini we hilini saklamaga mümkinçilik berýän öňdebaryjy gaplama enjamlary-da bar. Bu ulgamda tejribe alyşmak ýurdumyzyň içerki bazarlaryny ýokary hilli harytlar bilen bolelin üpjün etmäge ýardam berýär.

Diwarlyklarda himiýa senagatynyň önümlerine hem orun berlipdir. Sergi bilen tanyşlygyň dowamynda bu ýere gelenler dünýä standartlaryna laýyk gelýän önümleriň ýokary ekologik derejesini bellediler. Adaty söwdadan ýokary tehnologiýaly önümçiliklere geçilmegi nobatdaky gözden geçirilişiň köpýyllyk işiniň möhüm netijesidir. Öý hojalyk himiýasy we gurluşyk serişdeleri ulgamy munuň aýdyň mysalydyr. Türkmen telekeçileri bu ugurda türk tehnologiýalaryny we tejribesini netijeli ulanyp, dünýä standartlaryna laýyk gelýän önümleriň önümçiligini ýola goýdular. Häzirki wagtda bu harytlara ýurdumyzyň içerki bazarynda, daşary ýurtlarda-da uly isleg bildirilýär.

Hyzmatlar pudagy harytlary eksport ediji we logistika kompaniýalary tarapyndan tanyşdyryldy. Türkmenistanda kuwwatly üstaşyr ulag merkezleriniň kemala gelýän şertlerinde halkara ulag ugurlaryny ösdürmek üçin türkiýeli hyzmatdaşlaryň ýük akymlaryny dolandyrmak boýunça toplan tejribesi aýratyn gyzyklanma döredýär.

Bilim ulgamynyň diwarlyklary sergä gelenleriň ünsüni özüne çekýär. Türkiýäniň öňdebaryjy döwlet we hususy uniwersitetleri bakalawr hem-de magistratura maksatnamalary bilen tanyşdyrýarlar. Hünär ugurlarynyň hatarynda binagärlik, inženerçilik, lukmançylyk ylymlary, halkara gatnaşyklar ýaly ugurlar bar. Myhmanlar ýokary okuw mekdepleriniň wekillerinden degişli maglumatlary alyp bilýärler. Türkiýäniň akademik toparlarynyň sergä gatnaşmagy iki ýurduň arasynda medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygyň çuňlaşdyrylýandygyna şaýatlyk edýär. Bilim ojaklarynyň diwarlyklary geljekki talyplara uniwersitetleriň ylmy-barlag kuwwaty bilen tanyşmaga mümkinçilik berýän serişdeler bilen üpjün edilipdir.

Serginiň çäklerinde iki ýurduň wekilleriniň işewürlik duşuşyklary geçirildi. Munuň özi geljekki geleşikleri ara alyp maslahatlaşmaga we bilelikdäki kärhanalary döretmek boýunça umumy strategiýany işläp taýýarlamaga ýardam berýär. Mejlisiň dowamynda hünärmenleri taýýarlamak meselesi ara alnyp maslahatlaşyldy. Türk kompaniýalarynyň wekilleri öndürýän enjamlary bilen işlejek türkmen hünärmenleri üçin okuw maslahatlaryny geçirmäge taýýardyklaryny beýan etdiler. Bu giň möçberli çäre türkmen-türk hyzmatdaşlygynyň hil taýdan täze derejä çykandygyna şaýatlyk edýär. “Iki döwlet — bir millet” ýörelgesine esaslanýan özara hyzmatdaşlyk iki ýurduň abadançylygynyň bähbidine gönükdirilendir. Sergä gatnaşýan kompaniýalaryň sanynyň ýylsaýyn artmagy sebitiň wajyp işewürlik merkezi hökmünde Aşgabadyň eýeleýän ornuny tassyklaýar. Paýtagtymyz nobatdaky gezek hem öňdebaryjy pikirleriň birleşýän we geljegi uly taslamalaryň durmuşa geçirilýän ýerine öwrüldi.

Bu gözden geçirilişiň netijeleri iki halkyň arasyndaky dost-doganlygy mundan beýläk-de pugtalandyrmaga hyzmat eder, bilelikdäki tagallalar bolsa ýurtlaryň ykdysadyýetleriniň öňünde durýan giň möçberli wezipeleri üstünlikli durmuşa geçirmäge mümkinçilik berer. Sergi 12-nji fewralda öz işini tamamlar.